Lęk przed utratą siebie w małżeństwie. Temat, o którym się nie pisze

O małżeństwie mówi się dużo i zazwyczaj w podobnym tonie. Jako o spełnieniu, bezpieczeństwie, stabilizacji. Jako
o „kolejnym etapie”, który naturalnie następuje po zakochaniu, wspólnym zamieszkaniu, planach na przyszłość.
W opowieściach rodzinnych i kulturowych rzadko pojawia się jednak miejsce na ambiwalencję. Na pytania, które nie brzmią wystarczająco romantycznie. Na niepokój, który nie pasuje do narracji o „szczęśliwym końcu”.

A jednak wiele osób także tych, które kochają i chcą bliskości nosi w sobie cichy lęk: czy w małżeństwie nie stracę siebie? Czy „my” nie pochłonie „ja”? Czy role, oczekiwania i kompromisy nie sprawią, że moje pragnienia, granice i tożsamość stopniowo się rozmyją?

To lęk trudny do wypowiedzenia. Łatwo go pomylić z brakiem gotowości, egoizmem albo strachem przed odpowiedzialnością. Łatwo go też uciszyć, bo przecież „tak trzeba”, „wszyscy tak mają”, „miłość wymaga poświęceń”.
A jednak to właśnie niewypowiedziane obawy często wracają później z większą siłą: w postaci frustracji, dystansu, poczucia utknięcia czy wewnętrznego buntu.

Ten artykuł nie jest argumentem przeciwko małżeństwu. Jest próbą nazwania doświadczenia, o którym rzadko się pisze,
a które bywa zaskakująco powszechne.

• Skąd bierze się lęk przed utratą siebie?

Lęk ten nie pojawia się znikąd. Często wyrasta z obserwacji: z domów, w których jedna osoba „zniknęła” w związku;
z historii, w których czyjeś marzenia zostały odłożone „na później”, a to później nigdy nie nadeszło. Czasem rodzi się
z kulturowych przekazów szczególnie tych, które silnie wiążą małżeństwo z określonymi rolami i obowiązkami, pozostawiając niewiele przestrzeni na indywidualność.

Bywa też, że to lęk ludzi refleksyjnych, świadomych siebie. Osób, które wiedzą, ile pracy kosztowało zbudowanie własnej tożsamości, granic i poczucia sprawczości. Dla nich pytanie „czy nie stracę siebie?” nie jest kaprysem, lecz wyrazem troski o integralność.

• Między bliskością a rozpuszczeniem się

Małżeństwo z definicji oznacza bliskość. Wspólne decyzje, wspólne konsekwencje, wspólną codzienność. Problem zaczyna się wtedy, gdy bliskość bywa mylona z rezygnacją z odrębności. Gdy „bycie razem” zaczyna oznaczać „bycie takim samym”, a kompromis – stałe ustępowanie jednej strony.

Utrata siebie rzadko następuje nagle. To proces: najpierw drobne rezygnacje, potem milczenie zamiast rozmowy, w końcu poczucie, że własne potrzeby są mniej ważne albo „nie na miejscu”. Lęk przed tym scenariuszem bywa więc próbą obrony sygnałem, że autonomia jest równie ważna jak więź.

• Dlaczego o tym nie mówimy?

Bo lęk ten kłóci się z ideałem. Trudno przyznać, że można kochać i jednocześnie się bać. Że można chcieć wspólnego życia, ale nie za cenę zniknięcia. Społecznie łatwiej akceptujemy strach przed samotnością niż strach przed bliskością, która ogranicza.

Milczenie wokół tego tematu sprawia jednak, że wiele osób przeżywa swoje wątpliwości w samotności, uznając je za coś wstydliwego lub „niewłaściwego”. A to właśnie rozmowa – szczera, nieupiększona bywa pierwszym krokiem do zdrowszego rozumienia związku

• Małżeństwo jako przestrzeń, nie pułapka

Lęk przed utratą siebie nie musi oznaczać, że małżeństwo jest zagrożeniem. Może być zaproszeniem do innego jego przeżywania. Do relacji, w której dwie osoby nie stapiają się w jedną, lecz idą obok siebie. Do związku, który nie wymaga porzucenia siebie, lecz uczy, jak być sobą razem.

Warunkiem jest jednak świadomość własnych granic, potrzeb i obaw oraz gotowość do rozmowy o nich, zanim zamienią się w ciche pretensje.

Pisanie o lęku przed utratą siebie w małżeństwie nie odbiera temu związkowi wartości. Przeciwnie nadaje mu głębi. Bo tylko tam, gdzie jest miejsce na prawdę, może pojawić się autentyczna bliskość. A małżeństwo, które pozwala zachować siebie, ma szansę stać się nie ograniczeniem, lecz przestrzenią wzrostu.

Zdjęcia:
https://www.pexels.com/pl-pl/zdjecie/romantyczna-para-pozuje-na-kolorowym-dywanie-tekstylnym-31688937/
https://www.pexels.com/pl-pl/zdjecie/milosc-ceremonia-malzenstwo-romans-15343604/
https://www.pexels.com/pl-pl/zdjecie/31838677/